آزمون افسردگی PHQ-9 (پرسشنامه سلامت بیمار)
این پرسشنامه در کمتر از ۵ دقیقه به شما کمک میکند تصویر روشن‌تری از حال‌وهوای دو هفتهٔ اخیر خود داشته باشید و بدانید آیا گفتوگو با یک متخصص سلامت روان می‌تواند مفید باشد یا نه.
معرفی آزمون
همهٔ ما گاهی غمگین، خسته یا بی‌حوصله می‌شویم. اما وقتی این حالت‌ها بیشتر روزها ادامه پیدا میکنند و روی خواب، اشتها، تمرکز، کار و رابطه‌هایمان اثر می‌گذارند، ممکن است با افسردگی روبه‌رو باشیم؛ مشکلی شایع که خوشبختانه درمان‌پذیر است. پرسشنامه PHQ-9 اولین قدمی است که بسیاری از پزشکان و روان‌شناسان برای بررسی این نشانهها برمی‌دارند.
این آزمون چیست؟
PHQ-9 بخش افسردگی از «پرسشنامه سلامت بیمار» است؛ ابزاری خودگزارشی و کوتاه که برای غربالگری و پایش شدت افسردگی ساخته شده است. پاسخ‌دهنده مشخص میکند در دو هفتهٔ گذشته هر نشانه چند وقت یکبار او را آزار داده است.
چه چیزی را می‌سنجد؟
این آزمون نُه نشانهٔ اصلی افسردگی را می‌سنجد: کاهش علاقه و لذت، غمگینی و ناامیدی، مشکلات خواب، خستگی و کم‌انرژی بودن، تغییر اشتها، احساس بی‌ارزشی یا گناه، مشکل تمرکز، کندی یا بی‌قراری حرکتی، و افکار مرگ یا آسیب به خود. یک سؤال پایانی (بدون نمره) هم میزان اثر این مشکلات بر زندگی روزمره را می‌پرسد.
این آزمون برای چه کسانی مناسب است؟
بزرگسالان و نوجوانان ۱۸ سال به بالا که در هفته‌های اخیر احساس غم، بی‌انگیزگی یا خستگی مداوم داشته‌اند، یا کسانی که می‌خواهند روند حال خود را در طول درمان پیگیری کنند. اگر در بحران هستید یا به آسیب‌زدن به خود فکر می‌کنید، به‌جای آزمون همین حالا با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا صدای مشاور ۱۴۸۰ تماس بگیرید.
روش انجام و محاسبه نتیجه
برای هر عبارت مشخص کنید در دو هفتهٔ گذشته چقدر با آن درگیر بوده‌اید: «اصلاً» (۰)، «چند روز» (۱)، «بیش از نیمی از روزها» (۲) یا «تقریباً هر روز» (۳). جمع نمرهٔ ۹ سؤال اول، نمرهٔ کل شما (۰ تا ۲۷) است و بر اساس بازه‌های استاندارد کرونکه و همکاران (۲۰۰۱) تفسیر میشود: ۰–۴ حداقل، ۵–۹ خفیف، ۱۰–۱۴ متوسط، ۱۵–۱۹ نسبتاً شدید و ۲۰–۲۷ شدید.
محدودیت‌های تفسیر
پاسخها خودگزارشی‌اند و از حال‌وهوای روز آزمون، بیماری‌های جسمی (مثل کم‌کاری تیروئید یا کم‌خونی)، داروها، سوگ اخیر یا مصرف مواد اثر می‌پذیرند. این آزمون اختلال دوقطبی، اضطراب یا سایر مشکلات را بررسی نمی‌کند و نمرهٔ پایین هم به معنای نبودِ قطعی مشکل نیست.
پیش از انجام آزمون
آیا نتیجهٔ PHQ-9 یعنی من افسردگی دارم؟ ＋
خیر. PHQ-9 ابزار غربالگری است و فقط شدت نشانهها را برآورد میکند. تشخیص قطعی افسردگی نیازمند گفتوگو و ارزیابی بالینی توسط متخصص است.
نمرهٔ چند در PHQ-9 نگران‌کننده است؟ ＋
در منابع علمی نمرهٔ ۱۰ یا بیشتر معمولاً نقطهٔ برش برای ارجاع و ارزیابی دقیق‌تر است. البته پاسخ مثبت به سؤال ۹ (افکار مرگ یا آسیب به خود) در هر نمره‌ای اهمیت دارد و باید با متخصص در میان گذاشته شود.
هر چند وقت یکبار میتوانم این آزمون را انجام دهم؟ ＋
چون سؤالها دربارهٔ دو هفتهٔ گذشتهاند، تکرار آن هر دو تا چهار هفته برای دیدن روند تغییرات مناسب است. بسیاری از درمانگران هم از PHQ-9 برای پایش پیشرفت درمان استفاده میکنند.
پاسخهای من کجا ذخیره میشود؟ ＋
پاسخها بدون نام یا اطلاعات تماس ذخیره میشوند. صفحهٔ نتیجه فقط از همین مرورگر باز میشود و دادهها پس از مدت مشخصی بهطور خودکار حذف میشوند.
منابع و ارجاعات
- The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure Kroenke K, Spitzer RL, Williams JBW. Journal of General Internal Medicine. 2001;16(9):606–613.
- Validation and utility of a self-report version of PRIME-MD: the PHQ primary care study Spitzer RL, Kroenke K, Williams JBW. JAMA. 1999;282(18):1737–1744.
- Reliability and validity of the Farsi version of the Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) with Iranian psychiatric outpatients Dadfar M, Kalibatseva Z, Lester D. Trends in Psychiatry and Psychotherapy. 2018;40(2):144–151.
- Patient Health Questionnaire (PHQ) Screeners — نسخه‌ها و ترجمه‌های رسمی استفاده، تکثیر و ترجمهٔ PHQ-9 بدون نیاز به مجوز آزاد است.